In 2018 lag de nadruk op teams. Multidisciplinaire teams, Agile werkwijzen en productverantwoordelijkheid vormden het antwoord op versnippering. In 2019 wordt duidelijk dat dit niet voldoende is. Teams kunnen optimaal functioneren, terwijl de organisatie als geheel blijft haperen.
De oorzaak ligt niet bij de teams, maar bij wat ertussen zit. Ketens, overdrachten en afhankelijkheden bepalen steeds vaker het tempo en de kwaliteit van uitvoering.
Agile teams zijn ingericht om lokaal waarde te leveren. Ze werken met duidelijke doelen en korte feedbackloops. Dat werkt zolang afhankelijkheden beperkt zijn.
In grotere organisaties zijn die afhankelijkheden er wel. Werk stroomt door meerdere teams, afdelingen en systemen. Wanneer elk team optimaliseert voor zijn eigen backlog, ontstaat suboptimalisatie op ketenniveau.
Vertragingen verschuiven, maar verdwijnen niet.
In 2019 groeit het besef dat organisatieontwikkeling moet vertrekken vanuit waardestromen. Niet vanuit organogrammen of teamstructuren, maar vanuit het end-to-end proces dat waarde levert aan klanten en gebruikers.
Dit vraagt om zichtbaarheid. Waar begint een proces, waar eindigt het en waar zitten de knelpunten? Zonder dit overzicht blijft sturing fragmentarisch.
Ketensturing maakt afhankelijkheden expliciet en bespreekbaar.
Een veelvoorkomend probleem is dat niemand eigenaar is van het geheel. Teams zijn verantwoordelijk voor hun deel, maar niemand voor de doorlooptijd of kwaliteit van de volledige keten.
Organisatieontwikkeling voorbij Agile vraagt om keteneigenaarschap. Niet om hiërarchische controle, maar om verantwoordelijkheid voor samenhang en uitkomst.
Dit is een andere rol dan team- of producteigenaarschap.
Veel organisaties sturen nog steeds op bezetting en capaciteit. Teams moeten vol zitten en planningen worden strak gevuld.
In ketens werkt dit averechts. Doorstroming is belangrijker dan lokale efficiëntie. Werk dat blijft liggen tussen teams is verspilde capaciteit.
Sturen op flow vraagt om andere indicatoren en andere gesprekken.
Bij een organisatie met goed functionerende Agile teams bleef de doorlooptijd toenemen. Elk team leverde volgens plan, maar het geheel vertraagde.
Door processen end-to-end zichtbaar te maken en keteneigenaarschap te introduceren, werd duidelijk waar het stokte. Niet alles werd sneller, maar wel voorspelbaarder.
Sturen op ketens vormt de basis voor procesgericht werken. Het verlegt de focus van lokale optimalisatie naar gezamenlijke verantwoordelijkheid.
In 2019 is dit een noodzakelijke stap om complexiteit beheersbaar te houden.
Bij Our Brand zien we ketensturing daarom als logisch vervolg op Agile, niet als vervanging ervan.
